در محیط­های صنعتی با وجود ماشین­آلات و ابزار فراوان، غالباً کارگران درمعرض خطرات­گوناگون قرار دارند، باپیشرفت فن­آوری و افزایش­کاربرد ماشین­آلات درتولید نیز مخاطرات و احتمال بروزحوادث در این­گونه محیط­ها فزونی می­گیرد.

ایمنی­صنعتی علمی­است که در پیشگیری از بروز حوادث در محیط­کار به یاری انسان می­شتابد و همواره در راستای حفاظت و حراست از نیروی­کار و سرمایه گام بر­می­دارد.

اصولاً ایمنی­صنعتی رشته­ای­است گسترده که به مجموعه­تدابیر، اصول­ومقرراتی گفته­می­شود که بابه­کارگرفتن آنها می­توان نیروی­انسانی و سرمایه را دربرابر خطرات­گوناگون در محیط­های صنعتی به­گونه­ای مؤثر و کارا نگهداری­کرد و به­این­وسیله یک محیط­کار بی­خطر و سالم برای افزایش کارایی کارکنان به­وجود آورد.

تعریف ­ایمنی عبارت­ ­است ­از میزان درجه دور بودن از خطر، واژه (Hazard) که در تعریف­علمی ایمنی   آمده­است، درواقع شرایطی­است که دارای پتانسیل رساندن آسیب به کارکنان، تجهیزات­و­ساختمان­ها، از بین­بردن مواد یا کاهش­کارایی در اجرای یک وظیفه از پیش ­تعیین­شده می­باشد.

هنگامی­که (Hazard) وجود دارد  امکان وقوع اثرات منفی یادشده وجود خواهد داشت.

کلمه(Danger) گویای­قرارگرفتن درمعرض یک(Hazard)است، به­این­ترتیب ایمنی متضاد(Danger)بوده­است، و درصدد حذف خطرات ­بالفعل­موجود در محیط­کار می­باشد.

ایمنی به­طور صددرصد و مطلق وجود ندارد و عملاً هم هیچ­­گاه حاصل نخواهد شد از این­روست که گفته می­شود ایمنی حفاظت­نسبی در برابر خطرات است.

یک­مکان، یک کارمعین و یا یک­دستگاه ­زمانی ایمن انگاشته می­شود که احتمال خطر مرگ، مجروح­شدن و یا ابتلا­به بیماری برای کسانی­که درآنجا بوده یا با آن­دستگاه کار می­کنند درحد­قابل­قبول پایین باشد.به­طورکلی، می­توان چنین گفت که میزان خطر قابل­قبول با پایین­آمدن سطح­ایمنی، افزایش و با افزایش سطح­ایمنی کاهش می­یابد.درواقع بهداشت­حرفه­ای بیماری­ها را کاهش می­دهد و ایمنی­صنعتی به کاهش تمام خطرات می­پردازد.

باتوجه­به تعریف ایمنی، مهندسی­ایمنی عبارت­­است ­­از «مقررات یا نظامی­که برای کاهش­­وقوع­حوادث از­طریق حذف یا کنترل خطرات به کار می­روند».

برای مشاهده بقیه مطلب روی ادامه ی مطلب کلیک کنید.

 

 

 

 

 


 

 

عوامل اصلی در مدیریت ایمنی:

1-   برنامه­ریزی ایمنی

 2- سازماندهی ایمنی و فعالیت­های آن

 3- هدایت برنامه­های ایمنی

4- کنترل عملکردها و نتایج حاصله

بهداشت به­معنای مصون­داشتن کارکنان از بیماری و سالم نگه­داشتن وضعیت­جسمانی و روانی آنهاست. ایمنی به­معنای محافظت­کردن کارکنان از آسیب­های مربوط به حوادث­کاری است. این­عوامل حائزاهیمت است، زیرا کارکنانی که از سلامتی برخوردارند و در محیطی ایمن کار می­کنند ثمربخش­ترند. به این­دلیل مدیران­  آینده­نگر، حامی برنامه­های پیشرفت­بهداشت و ایمنی هستند. امروزه به­دلیل ملاحظات­قانونی تمام سازمان­ها موظف به مراقبت­بهداشت و ایمنی­کارکنان خود هستند.

لازم به ذکر است که اصول­ایمنی و بهداشت­حرفه­ای نیز علاوه بر اثرات غیرمستقیم بر بهره­وری و بازده اقتصادی واحدهای­صنعتی، به­طور مستقیم بر این موارد تأثیر دارد.

بطور کلی خسارات مالی یا جانی، عواقب و پیامدهای منفی تمامی حوادث­صنعتی را تشکیل می­دهند.

بنابراین وقوع­حوادث یا سبب آسیب دیدن دستگاه­ها و تجهیزات، موادخام، محصولات یا محیط­کار می­شود و یا صدمات غیرقابل­جبران جسمی و جانی را به همراه خواهد داشت.

مزایای توجه به رعایت اصول­ایمنی و بهداشت­حرفه­ای به شرح زیر است:

برای کارگر :

1-  افزایش روحیه

 2- کاهش فشار کار 

 3- کاهش جراحات و صدمات

 4- کاهش حوادث 

 5- افزایش راحتی 

 6- افزایش حفظ رفاه و سلامتی    

7- افزایش سطح بهداشت کار           

برای کارفرما :

1-  کاهش حوادث

 2- افزایش کیفیت محصول

 3- افزایش کارایی کارکنان

  4- کاهش خطاها

  5- کاهش مخارج درمانی کارگران

  6- استفاده بهتر از نیروی انسانی

 7- کاهش مخارج تولید.

لازم است مدیران و کارفرمایان به اهمیت و ارزش حفاظت­صنعتی پی ببرند.باید از زیان­های مادی ناشی­از حوادث­صنعتی (اعم از مستقیم و غیر­مستقیم آگاهی داشته باشند مضافاً از همه مهم­تر به ارزش و منزلت عامل انسانی و سلامت او توجه کند.لازم است مدیریت بر تمام­کارکنان و محیط­کار تأثیر داشته باشد وعوامل ایمنی محیط را که در کم­کردن حوادث مؤثرند به نحو مطلوب بشناسند و کوشش و توان خود را در حفظ و سلامت کارکنان و ماشین­آلات به نحو مطلوب مصرف کند.

ایمنی شرایطی است که منابع انسانی را از عوامل مضری که می­تواند سلامتی آنان را به خطر اندازد، مصون می­دارد مسئولیت عمده ایمن­سازی محیط­کار به­عهده مدیران سطوح بالای سازمان به­ویژه مدیران پرسنلی است. البته اهمیت همکاری کلیه کارکنان را در محیط­امن نمی­توان نادیده گرفت.

به­عبارت­دیگر ایمنی­کار عبارت است از:فراهم آوردن موجباتی که از بیماری­ها و حوادث ناشی­از کارهای صنعتی جلوگیری می­کند.یعنی هر چه تعداد حوادث ناشی از کار کمتر باشد می­توان گفت که ایمنی بیشتری در محیط کار وجود دارد.

 

در مهندسی­ایمنی­صنعتی مسائلی که ایمن­کردن محیط­کار مورد­توجه قرار می­گیرند عبارتند از:

    الف- پیشگیری از حوادث

    ب- عوامل انسانی 

    ج- طراحی و جا­نمایی دستگاه­ها و تجهیزات

    د – مدیریت و راهبری ایمنی

    ه – آموزش 

    و – بازرسی

حیطه فعالیت مهندسی­ایمنی امروزه گسترده­تر شده­است و به شاخه­ها و گرایش­های گوناگون دانشگاهی گسترش یافته است که عبارت است از :

1-      مدیریت خطر

    2- پیشگیری از خطرات 

    3- مهندسی آتش سوزی 

    4- کنترل خطر

مدیریت، مسئول­ایمنی و بهداشت­کارکنان است، همانگونه که یک مدیر برای بهره­وری و سودآوری مسئولیتی سنگین دارد، درمورد ایمنی و بهداشت نیز چنین­وضعیتی صادق است تولید ازدست­رفته ممکن­است از­طریق بهبود مدیریت مجدداً به­دست آید. اما هیچ­راهی برای جبران تلفات­انسانی که درنتیجه بروزحوادث حاصل می­شود، وجود ندارد. این­نکته موردتوافق متخصصان علم­مدیریت است که تنها 15 درصد از مشکلات سازمان یا کارخانه ممکن­است به وسیله کارکنان حل و کنترل شود، درصورتی­که 85 درصد این مشکلات را می­توان از­طریق مدیریت مهار کرد.