عوامل اصلی آلودگی هوا

 

 

 

آلودگی هوا و رسیدنآن به سطوح بحرانی پدیده ای نگران کننده است که سلامت شهروندان را به خطر میاندازد. به همین علت جامعه جهانی در تلاش برای مبارزه با این پدیده از طریق اجرایراهکارهای بلندمدت و مقابله در موقعیتهای فوق العاده است

این روزها شهرتهران همچون سال های گذشته با افزایش سطح آلودگی هوا مواجه شده است. این پدیدهبحرانی در سال های اخیر در اوج تابستان و بسیاری از روزهای پاییز و زمستان پایتختایران را درگیر می کند. به همین منظور  خبرگزاری مهر در گزارشی جامع به موضوعآلودگی هوا و راهکارهای پیشگیری از آن از جنبه علمی را مورد بررسی قرار میدهد.

آلودگی هوا یا آلودگی جوی اصطلاحی است که تمام عوامل فیزیکی، شیمیایی وزیستی را در بر می گیرد که ویژگیهای طبیعی جو (اتمسفر) را تغییر میدهند.
مهمترین آلاینده های جوی
 
منوکسید کربن (CO)
اکسید نیتروژن (Nox)
اکسید گوگرد (SOx)
هیدروکربورها (CxHy)
ذرات معلق (PTS)
ازون (PTS)
 
برای تمام این مواد به استثنای هیدروکربورها یکسری مقرراتی وجوددارند که این مقررات محدودیتهایی را برای استانداردسازی "کیفیت هوا" ارائه می کنند. این محدودیتها با شرایط سلامت انطباق دارند و در صورتی که شاخصهای این مواد از سطحاین استانداردها فراتر رود این آلاینده ها می توانند به شدت سلامت عمومی را در معرضخطر قرار دهند.
 
منابع انتشارآلاینده ها
 
خدمات حمل و نقل عمومی
نیروگاه هایترموالکتریک
صنایع
مصارف خانگی
کشاورزی و شیلات
 
کشاورزی و شیلاتمهمترین منابع انتشار منوکسیدکربن، هیدروکربورها، اکسید نیتروژن و ذرات معلق هستنددرحالی که صنایع و نیروگاههای ترموالکتریک مسئولان اصلی انتشار دی اکسید گوگرد بهشمار می روند. زمانی که این مواد در اتمسفر منتشر می شوند مواد سمی با جریان هوا بهمناطق دورتر حداکثر تا فاصله هزار کیلومتر منتقل می شوند.
 
فلزاتسنگین
 
فلزات سنگین نیز از دیگر مواد سمی هستند که می توانند به شدتمنجر به آلوده شدن هوا شوند. این فلزات عبارتند از: کادمیم (Cd)، سرب (Pb) و جیوه (Hg)
 
آلودگی هوا در مراکز شهری
 
بی شک ترافیک وسایلنقلیه موتوری و سیستمهای گرمایشی خانگی بزرگترین عوامل آلودگی هوا در شهرها به شمارمی روند. به خصوص، وسایل نقلیه به سبب سطح بالای انتشار مواد آلاینده آنها درمحیطهای با ترافیک سنگین نقش مرکزی در وضعیت نامناسب هوای شهرهای بزرگ ایفا میکنند.
 
به ویژه در دوره زمستان اغلب به دلیل پدیده های وارونگی گرمایی کهموجب می شود هوای سرد در سطوح پایین انباشته شده و مانع رقیق شدن گازهای سمی شودترافیک سنگین می تواند کیفیت هوا را به شدت در معرض خطر قرار دهد.
 
سطحآلودگی هوا در مراکز شهری می تواند هم با نوسانات فصلی و هم با نوسانات روزانه موردبررسی قرار گیرد. برای مثال (اس او 2 )با گرمای ساختمانها ارتباط دارد. از آنجا کهحداکثر پیک سیستمهای گرمایشی در دوره زمستان است بنابراین سطح این گاز در اتمسفر دردوره فصلی زمستان افزایش می یابد. درحالی که اوزن با "مه دود فتوشیمیایی" ارتباطدارد و بنابراین تمرکز این گاز در فصل تابستان و در ساعات میانی روز به حداکثرمیزان خود می رسد.
 
این درحالی است که گازهای منوکسید کربن و منوکسیدنیتروژن با پیک فصلی ارتباطی ندارند بلکه به تغییرات روزانه وابسته اند که یکی ازمهمترین دلایل این تغییرات روزانه، سطح ترافیک وسایل نقلیه در ساعات مختلف روزاست.
 
اثرات آلودگی هوا بر روی سلامت شهروندان
 
نتایجنامطلوب آلودگی هوا بر روی سلامت شهروندان پس از چند موردی که در نیمه اول قرنگذشته به ثبت رسیدند به شدت مورد ملاحظه قرار گرفتند. از این موارد می تواند بهآلودگی بسیار وخیم سال 1952 لندن اشاره کرد که در ادامه آن بیش از چهار هزار موردمرگ و بیش از دو هزار مورد بستری در بیمارستان به دلیل بیماریهای دستگاه تنفسی بهثبت رسید.
 
در این آلودگی بزرگ، ذرات گرد و غبار و اکسید گوگرد مهمترین موادآلاینده بودند اما امروز تمرکز این مواد در جو بسیار پایین آماده است. اما این موادهمچنان می توانند برای سلامت جمعیت نگران کننده باشند.
 
در دو فصل تابستان وزمستان گازهایی که از اگزوز خودروها منتشر می شوند (منوکسید کربن، دی اکسیدنیتروژن، سرب، بنزن، ذرات گرد و غباری که از خودروها روی آسفالت را می پوشانند) همراه با آلاینده هایی که از رسوبات صنعتی تولید می شوند به شدت سلامت عمومی را بهخطر می اندازند.
 
کودکان، سالمندان، بیماران قلبی، بیماران تنفسی و زنانباردار در مقولات با فاکتورهای خطر می گیرند و بنابراین در روزهایی که سطح موادآلاینده جوی از استاندارد بالاتر می رود باید از تردد در مراکز شهری خودداریکنند.
 
در شهرها
 
مشکل آلودگی باید و می تواند از طریقسیاستهای درست حمل و نقل حل شود. برای مثال، با سرمایه گذاریهای صحیح در بخش حمل ونقل عمومی می توان به طور کامل از تردد خودروهای شخصی در طول روز برای رفتن به محلکار جلوگیری کرد. از دیگر راهکارهایی که می توانند از آلودگی هوا در روزهای بحرانیبکاهد می توان به موارد زیر اشاره کرد:
 
1.اجتناب از سفرهای غیرضروری درطول روزها و ساعات پر ترافیک
 
2. انتخاب مسیرهای با حداقل سطح ترافیک بهطوری که حرکت در مسیر مورد نظر روان باشد
 
3. انتخاب مسیرهایی که از میانپارکها و باغهای عمومی عبور می کند و رسیدن به مقصد به صورت پیاده و یا سوار بردوچرخه
 
4. اجتناب از فعالیتهای ورزشی (برای مثال دویدن) در مناطق با ترافیکسنگین

5. اجتناب از بردن کودکان کم سن، به ویژه پیاده یا با کالسکه درخیابانهایی که ترافیک سنگین است
 
6. خاموش کردن موتور خودرو و بالاکشیدنشیشه پنجره ها در زمانی که خیابان در اثر ترافیک سنگین مسدود شده است

7. اجتناب از خروج از منزل در ساعات بحرانی (12 تا 17) به ویژه برای افراد دارایفاکتورهای خطر 

رژیم غذایی
 
1. در روزهایی که سطح آلودگی هوا به مرحله بحرانی می رسد خوردن میوه و سبزیجات تازه کهمحتوی ویتامینهای مختلف هستند توصیه می شود. ویتامینها با رادیکالهای آزاد مقابلهمی کنند. مواد آلاینده قادرند سطح رادیکالهای آزاد را افزایش دهند.
 
2. محدود کردن مصرف نمک
 
3. عادت دادن کودکان به خوردن سیر، پیاز و تره فرنگی. هرچند ممکن است بوی این مواد آزاردهنده باشد اما این سبزیجات محتوی میزان زیادیگوگرد هستند و بنابراین می توانند از موکوس (مخاط) دستگاه تنفسی محافظتکنند.
 
4. نوشیدن زیاد آب که به کلیه ها کمک می کند املاح اضافی از بدن خارجشوند.
 
5. اجتناب از خرید میوه و سبزیجات تازه از وانتهایی که در کنارخیابانها محصولات خود را به فروش می رسانند و یا مغازه هایی که سبزیجات خود را دربیرون از مغازه و در مسیر عبور خودروها می گذارند.
 
علائمی که نشان دهندهمشکلات سلامتی ناشی از آلودگی هوا هستند
 
آلودگی جوی می تواند موجب سوزشچشمها، گلو و ریه ها شود. قرمز شدن چشمها، سرفه و احساس تنگی قفسه سینه از علائمشایع در زمان افزایش سطح آلودگی هوا به شمار می روند.
 
روش پکن در

/ 0 نظر / 6 بازدید